تولید بیش از ۱۰ هزار تُن انار در آذربایجان‌ شرقی

به گزارش به وقت مطالبه، صادق نادری صومعه در دهمین جشنواره انار اشتبین شهرستان جلفا با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی، تنوع ژنتیکی ارقام و قابلیت‌های اقتصادی باغهای انار استان گفت: شهرستان جلفا با برخورداری از حدود ۶۰۰ هکتار باغ انار ۸۲ درصد تولید استان را به خود اختصاص داده و مهم‌ترین کانون تولید این محصول در آذربایجان‌شرقی محسوب می‌شود.

وی با تشریح وضعیت سطح زیرکشت، میزان تولید و ظرفیت‌های توسعه باغداری انار در استان اظهار کرد: بر اساس آمار موجود، مجموع سطح باغهای انار آذربایجان‌ شرقی ۸۳۲ هکتار است که از این میزان ۷۴۰ هکتار به باغهای بارور و ۹۲ هکتار به باغهای غیربارور اختصاص دارد.

وی افزود: تولید سالانه حدود ۱۰ هزار و ۵۲۵ تن انار با متوسط عملکرد تقریبی ۱۴.۵ تن در هکتار، بیانگر ظرفیت قابل‌توجه این محصول در ساختار باغبانی استان است. با این حال، دستیابی به عملکرد‌های بالاتر در باغهای شاخص، که میزان تولید در برخی از آنها به ۳۵ تن در هکتار می‌رسد، نشان می‌دهد که با ارتقای مدیریت باغ، به‌کارگیری روش‌های علمی و بهبود عملیات داشت، امکان افزایش بهره‌وری در بخشی از باغات استان وجود دارد.

نادری صومعه با تأکید بر ضرورت توجه به تفاوت‌های اقلیمی، ویژگی‌های خاک و شرایط مدیریت باغ در ارزیابی عملکرد تولید، تصریح کرد: بهبود تغذیه متعادل درختان، مدیریت اصولی آبیاری، هرس هدفمند، پایش آفات و بیماری‌ها و برداشت در زمان مناسب، از جمله مؤلفه‌های مؤثر در افزایش کمیت و کیفیت محصول و ارتقای پایداری تولید در باغهای انار به شمار می‌روند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به تمرکز بخش عمده باغهای انار در شمال آذربایجان‌ شرقی خاطرنشان کرد: شهرستان جلفا با حدود ۶۰۰ هکتار باغ انار، نزدیک به ۷۰ درصد سطح زیرکشت این محصول در استان را در اختیار دارد و سهم آن از تولید انار استان به حدود ۸۲ درصد می‌رسد. شهرستان خداآفرین با حدود ۲۰۰ هکتار و شهرستان میانه با ۳۲ هکتار باغ انار نیز از دیگر مناطق تولیدکننده این محصول هستند.

وی با بیان اینکه تمرکز سطح زیرکشت و تولید در شهرستان جلفا، اهمیت این منطقه را در برنامه‌ریزی‌های توسعه باغبانی استان دوچندان می‌کند، افزود: شناخت ظرفیت‌های منطقه‌ای، بررسی عوامل مؤثر بر تفاوت عملکرد باغات و انتقال یافته‌های فنی به بهره‌برداران، می‌تواند در افزایش بهره‌وری منابع تولید و بهبود کیفیت محصول نقش مؤثری داشته باشد.

نادری ادامه داد: مجاورت باغهای انار با جاذبه‌های طبیعی و گردشگری شمال استان به‌ویژه در محدوده جلفا، زمینه مناسبی برای پیوند باغداری با گردشگری کشاورزی فراهم کرده است. عرضه مستقیم محصولات، ایجاد تجربه‌های گردشگری مرتبط با برداشت محصول و توسعه مشاغل مکمل می‌تواند ضمن تقویت اقتصاد محلی، به افزایش سهم باغداران از ارزش نهایی محصول کمک کند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به وجود ارقام مختلف انار در استان، از جمله ارقام بومی، گیلوشا، ساوه، ترش، خونین، ملس و آق‌شاور گفت: تنوع ارقام از ظرفیت‌های مهم باغبانی استان است و با شناسایی دقیق ویژگی‌های کمی و کیفی هر رقم، می‌توان برای انتخاب محصول متناسب با نیاز بازار، ارتقای کیفیت میوه و توسعه مسیر‌های تجاری‌سازی برنامه‌ریزی کرد.

وی افزود: ویژگی‌هایی مانند اندازه و رنگ میوه، میزان آب‌میوه، نسبت مواد جامد محلول به اسیدیته، ضخامت پوست، قابلیت نگهداری و ویژگی‌های حسی، در تعیین کاربرد نهایی انار و تناسب آن با بازار‌های مختلف اهمیت دارند. توجه به این شاخص‌ها در کنار مدیریت صحیح برداشت، درجه‌بندی و نگهداری پس از برداشت، می‌تواند به کاهش افت کیفیت و افزایش قابلیت عرضه محصول در بازار‌های هدف منجر شود.

نادری صومعه با اشاره به قابلیت مصرف تازه‌خوری و فرآوری انار تصریح کرد: تولید فرآورده‌هایی نظیر آب‌انار، کنسانتره و رب انار، فرصت مناسبی برای توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی فراهم می‌کند. ایجاد زنجیره‌ای منسجم از تولید تا فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی، علاوه بر کاهش ضایعات، امکان افزایش ماندگاری، تنوع‌بخشی به محصولات قابل عرضه و ایجاد ارزش افزوده در مناطق تولیدکننده را فراهم خواهد کرد.

وی با اشاره به کیفیت انار‌های تولیدشده در مناطق مختلف استان، به‌ویژه باغهای حاشیه رود ارس، بر اهمیت سلامت محصول و رعایت اصول تولید کشاورزی تأکید کرد و افزود: برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب، به‌تنهایی برای اثبات ارگانیک بودن محصولات کافی نیست؛ بلکه تولید محصول ارگانیک مستلزم رعایت ضوابط مشخص، اجرای نظام مدیریت مورد تأیید و برخورداری از گواهی معتبر مربوطه است.

نادری صومعه خاطرنشان کرد: رعایت اصول مدیریت تلفیقی آفات، مصرف بهینه نهاده‌های کشاورزی، استفاده مسئولانه از منابع آب و خاک، رعایت دوره کارنس سموم و پایش باقیمانده آلاینده‌ها، از الزامات مهم تولید محصول سالم و قابل عرضه در بازار‌های هدف به شمار می‌رود. تقویت نظام ردیابی محصول و مستندسازی فرایند تولید نیز می‌تواند اعتماد مصرف‌کنندگان را افزایش دهد و زمینه حضور مؤثرتر محصول در بازار‌های باکیفیت و صادراتی را فراهم سازد.