مراغه؛ پایتخت دیرینه نجوم ایران، مقصدی درخشان برای گردشگران

پایگاه خبری به وقت مطالبه| مهیلا عباس پور/ شهر تاریخی مراغه، با پیشینه‌ای چند هزار ساله و آثار برجای‌مانده از دوران پارینه‌سنگی تا دوره‌های اسلامی، به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی گردشگری نوروزی در آذربایجان شرقی شناخته می‌شود. این شهر در طول قرون مختلف، همواره یکی از مراکز مهم تمدنی و فرهنگی ایران بوده و امروز نیز با جاذبه‌های منحصربه‌فرد تاریخی، علمی و طبیعی، میزبان علاقه‌مندان به تاریخ و گردشگری است.

از پایتختی هلاکوخان تا رصدخانه خواجه نصیر

مراغه در دوره سلجوقیان یکی از مراکز حکومتی و در عهد ایلخانان مغول، پایتخت رسمی هلاکوخان، نوه چنگیزخان بود. در همین دوره بود که خواجه نصیرالدین طوسی، دانشمند بزرگ ایرانی، با حمایت هلاکو و همراهی برجسته‌ترین فضلا و حکمای زمان از جمله قطب‌الدین، فخرالدین مراغی، محی‌الدین مغربی و نجم‌الدین اسطرلابی، رصدخانه مراغه را در سال ۶۵۷ هجری قمری بنیان نهاد. این مجموعه علمی، که آوازه آن در جهان علم طنین‌انداز است، یکی از افتخارات ماندگار ایران در عرصه ستاره‌شناسی به شمار می‌رود.

معبد مهر؛ سه‌هزار سال تاریخ در دل صخره‌ها

در روستای ورجوی، در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی مراغه، معبد مهرپرستان قرار دارد؛ اثری که با قدمتی سه‌هزار ساله، بزرگ‌ترین پرستشگاه آیین مهرپرستی در ایران محسوب می‌شود. این بنای تاریخی با ساختار صخره‌ای و زیرزمینی، متعلق به دوران اشکانی و ساسانی است و در شمار چهار معبد مهم مهری در کشور قرار دارد.

گنبدهای تاریخی؛ شکوه معماری سلجوقی و ایلخانی

گنبد سرخ، با ساختاری مربع‌شکل و سردابه‌ای سنگی، یکی از قدیمی‌ترین بناهای مراغه است که در سال ۵۴۲ هجری قمری ساخته شده. تزیینات آجری و کاشی‌های فیروزه‌ای این بنا، از نخستین جلوه‌های هنر معماری سلجوقی به‌شمار می‌رود.

گنبد کبود، دیگر اثر فاخر تاریخی این شهر است که با ساختاری ۱۰ ضلعی، دارای طاق‌نماها، دندانه‌ها و تزییناتی بدیع از آجر، سفال و کاشی‌های فیروزه‌ای است. این بنا با ارتفاعی چشمگیر، ترکیبی از معماری هنرمندانه و هندسه دقیق دوره ایلخانی را به نمایش می‌گذارد. در نزدیکی آن، برج مدور از دوره پایانی سلجوقیان نیز به چشم می‌خورد.

گنبد غفاریه نیز با تفاوت‌هایی از نظر سبک معماری، از دیگر برج‌های مهم تاریخی مراغه است که به ابوسعید بهادرخان نسبت داده می‌شود. استفاده از پنجره‌های کاذب برای القای نمادین نور، از نکات قابل‌توجه در طراحی این بناست.

موزه تخصصی ایلخانان؛ روایت یک تمدن

موزه تخصصی مراغه به‌عنوان نخستین موزه ویژه حکومت ایلخانان، گنجینه‌ای از آثار سکه، نسخ خطی، اشیای مفرغی، آبگینه و سفال این دوران را در خود جای داده و بازدیدکنندگان را با فرهنگ و ساختار اجتماعی آن عصر آشنا می‌سازد.

طعم مراغه؛ سوغاتی‌هایی از دل سنت

در کنار جاذبه‌های تاریخی، خوراکی‌ها و شیرینی‌های سنتی مراغه نیز جایگاهی ویژه در سبد نوروزی گردشگران دارند. از جمله می‌توان به سجوق، باسلوق، حلوای نخودچی، شیرینی چای، خشکبار، عسل و صابون‌های محلی اشاره کرد که همگی بازتابی از ذوق و سلیقه مردمان این دیارند.

مراغه، با تلفیقی از شکوه تاریخ، جلوه‌های علمی و طعم زندگی، همچنان یکی از مقصدهای درخشان گردشگران در نوروز و دیگر فصول سال باقی مانده است.